Praktische gids·Zonbescherming
UPF 50+: wat deze waarde echt betekent en waarom dit alles verandert
Het vermogen van een stof om UV-stralen te blokkeren kun je niet zien. Het moet worden gemeten.
De meeste mensen beoordelen de zonbescherming van een kledingstuk op het oog. Een dikke stof, een donkere kleur, en we denken perfect beschermd te zijn. Toch kun je niet zien hoe goed een stof UV-stralen blokkeert. Het moet worden gemeten.
De waarde waarmee dat wordt gemeten heet UPF, of Ultraviolet Protection Factor. Zonder die waarde is het onmogelijk te weten hoeveel UV-straling de huid onder een kledingstuk werkelijk bereikt.
Laten we verduidelijken wat deze waarde betekent, hoe ze wordt berekend, wat de normen garanderen en waarom UPF 50+ de enige betrouwbare garantie voor zonbescherming is.
Wat is UPF?
UPF staat voor Ultraviolet Protection Factor, of ultraviolette beschermingsfactor. Het is de waarde die meet in welke mate een stof de hoeveelheid UV-straling vermindert die door het textiel heen gaat en de huid bereikt.
Het principe is eenvoudig: hoe hoger de waarde, hoe groter de bescherming.
Een stof met UPF 50+ betekent dat er ongeveer 50 keer meer UV-dosis nodig is om erytheem te veroorzaken op beschermde huid dan op onbeschermde huid.
Deze meting is gestandaardiseerd en wordt in het laboratorium beoordeeld volgens EN 13758-1. Daarbij wordt rekening gehouden met zowel UVA als UVB, gewogen naar hun vermogen om erytheem te veroorzaken.
Ze dringen dieper in de huid door en dragen met name bij aan fotoveroudering. Ze gaan grotendeels door glas heen en zijn het hele jaar aanwezig.
Ze zijn de belangrijkste oorzaak van zonnebrand en spelen een belangrijke rol bij schade aan het DNA van de huid. Hun intensiteit varieert sterker naargelang seizoen, tijdstip van de dag en hoogte.
De UPF van een stof houdt dus rekening met beide componenten van UV-straling.
Wat UPF 50+ echt betekent
Je hebt deze uitspraak waarschijnlijk al gelezen: "UPF 50+ blokkeert 98% van de UV-stralen". Die uitspraak is wijdverbreid, maar vereenvoudigt de werkelijkheid.
UPF is niet terug te brengen tot een eenvoudig percentage tegengehouden stralen. Het berust op een meting die wordt gewogen volgens het biologische effect van UV-straling op de huid, in het bijzonder het vermogen om erytheem te veroorzaken. Met andere woorden: UPF geeft aan welk werkelijk beschermingsniveau de stof biedt tegen het risico op zonnebrand op bedekte zones.
Een kledingstuk met certificering UPF 50+ biedt een zeer hoog niveau van textielbescherming op de zones die het bedekt. Dat neemt de noodzaak van algemene zonbescherming niet weg: een hoed, een zonnebril, schaduw opzoeken, blootstelling beperken wanneer de UV-straling hoog is en zonnecrème op onbedekte zones.
UPF 50+ is het hoogste anti-UV-certificeringsniveau volgens de Europese norm EN 13758-1. Een UV-werend kledingstuk met UPF 50+-certificering beschermt je huid doeltreffend tegen mogelijke verbranding en schade.
UPF-beschermingsniveaus: de officiële tabel
Ter referentie worden vaak de volgende niveaus onderscheiden:
| UPF-waarde | Erkende bescherming |
|---|---|
| UPF 15–24 | Goed |
| UPF 25–39 | Zeer goed |
| UPF 40–50 | Uitstekend |
| UPF 50+ | Maximaal volgens de norm |
Opmerking: onder UPF 40 mag een kledingstuk in Europa wettelijk geen "UV-beschermend kledingstuk" worden genoemd. Om conformiteit met EN 13758-2 te claimen, moet de stof met name een UPF hoger dan 40 en een gemiddelde UVA-transmissie lager dan 5% hebben.
Het klassieke katoenen T-shirt: de realiteit die weinig mensen kennen
Hier is een cijfer dat bijna iedereen verbaast.
Met andere woorden: bedekt zijn betekent niet automatisch goed beschermd zijn. En wanneer dat T-shirt nat wordt, daalt de UPF nog verder.
Goed om te weten
Een kledingstuk met UPF 50+-certificering wordt droog getest, zoals de norm voorschrijft, maar Ker Sun heeft een proces opgezet waarbij wij onze Ker Sun-badkleding en sportkleding ook nat testen, zodat maximale bescherming gegarandeerd blijft, zelfs wanneer ze nat zijn.
Wat de bescherming van een stof bepaalt
Verschillende factoren beïnvloeden het vermogen van een stof om UV-straling tegen te houden.
De dichtheid van het weefsel of breisel speelt een grote rol: hoe dichter het textiel, hoe hoger de bescherming doorgaans is.
De samenstelling van de vezels is ook belangrijk. Bij een vergelijkbare structuur kunnen bepaalde synthetische textielen zoals polyester of polyamide beter beschermen dan lichtere of opener vezels.
Ook de kleur kan de bescherming beïnvloeden: donkere of verzadigde tinten beschermen vaak beter dan zeer lichte tinten. Maar bij een kledingstuk met UPF 50+-certificering is vooral de totale opbouw van de stof bepalend, niet alleen de kleur.
Tot slot bereiken sommige stoffen hun beschermingsniveau door hun constructie zelf, terwijl andere deels steunen op toegevoegde behandelingen. Bescherming die hoofdzakelijk door de structuur van de stof wordt verkregen, kan op lange termijn stabieler zijn, maar gebruik, onderhoud, rek en vocht blijven belangrijke factoren.
EN 13758: wat de norm precies garandeert
In Europa regelen twee normen de UV-bescherming van textiel.
Norm EN 13758-1 definieert de testmethode voor het beoordelen van de UV-beschermende eigenschappen van stoffen die bedoeld zijn voor kleding.
Norm EN 13758-2 regelt de classificatie en markering van kledingstukken die aanspraak maken op die bescherming. Ze legt met name minimale prestatie-eisen voor de stof vast, maar ook eisen inzake bedekking door het kledingstuk.
Voor het bovenlichaam verlangt de norm bijvoorbeeld bedekking van de basis van de hals tot aan de heupen, met mouwen die tot driekwart van de arm reiken. Voor het onderlichaam loopt de beschermde zone van de taille tot onder de knieschijf.
Deze dubbele logica is belangrijk: een goed presterende stof is op zichzelf niet genoeg als de vorm van het kledingstuk weinig bedekt.
PBM (Persoonlijke beschermingsmiddelen) en CE-markering: waarom dit belangrijk is
Dit is het punt dat de meeste consumenten niet kennen, en toch verandert het alles.
Wanneer een kledingstuk op de markt wordt gebracht als beschermingsuitrusting tegen een UV-gerelateerd risico, treedt het Europese regelgevingskader voor PBM in werking. Verordening (EU) 2016/425 regelt persoonlijke beschermingsmiddelen die op de Europese markt worden gebracht.
Binnen dat kader zijn de CE-markering en de EU-conformiteitsverklaring geen decoratieve elementen: ze maken de toezegging van de fabrikant tot naleving van de regelgeving concreet.
De zonbeschermende kleding en accessoires van Ker Sun zijn ingedeeld als PBM van categorie I, de categorie die bekende en voorspelbare risico's dekt.
Goed om te weten
Een kledingstuk dat UV-bescherming claimt zonder CE-markering is geen PBM (Persoonlijke beschermingsmiddelen) dat voldoet aan het Europese recht. De CE-markering is geen stijl-logo, maar een wettelijke attestatie. Alle Ker Sun-producten zijn gecertificeerd met UPF 50+ en dragen de CE-markering. 100% van het assortiment voldoet aan de PBM-verordening 2016/425.
SPF 50 en UPF 50+: dezelfde bescherming?
De vraag komt vaak terug: als mijn zonnecrème SPF 50 is, ben ik dan even goed beschermd als met een kledingstuk met UPF 50+?
Op papier drukken beide waarden een vergelijkbaar idee uit: ze geven aan in welke mate de bescherming het ontstaan van erytheem vertraagt. Maar in de praktijk gedragen SPF en UPF zich niet op dezelfde manier.
Zonnecrème SPF 50: SPF wordt berekend met een nauwkeurige referentiedosis van 2 mg product per cm² huid. In reële omstandigheden wordt die dosis zelden bereikt. Wanneer de aangebrachte hoeveelheid onvoldoende is, of opnieuw aanbrengen wordt vergeten na zwemmen of transpireren, kan de werkelijke bescherming duidelijk lager zijn dan de waarde op de flacon.
Kledingstuk met UPF 50+
Een kledingstuk met UPF 50+-certificering werkt anders: de bescherming komt uit het textiel zelf. Ze hangt op de bedekte zones niet af van aanbrengen of opnieuw aanbrengen. Dat maakt het juist bijzonder betrouwbaar in het dagelijks leven.
In de praktijk zijn SPF 50 en UPF 50+ alleen in het laboratorium echt vergelijkbaar. In het echte leven biedt gecertificeerde UV-werende kleding een constantere bescherming, juist omdat die niet afhangt van het gedrag van de gebruiker.
Voor optimale zonbescherming blijft het aanbevolen om UV-werende kleding te combineren met een hoed, een zonnebril en zonnecrème SPF 50 op de onbedekte zones.
Samengevat: een kledingstuk met UPF 50+, drie beschermingsniveaus
Wat een kledingstuk met UPF 50+-certificering werkelijk garandeert, is de combinatie van drie niveaus:
EN 13758-1 · Meting van de stof
UPF meet het vermogen van de stof om erytheem te vertragen, berekend door de werkelijke biologische schadelijkheid van UV-straling te integreren.
EN 13758-2 · Classificatie en markering
De norm legt het minimumniveau vast (UPF 40, UVA-transmissie < 5%), de bedekkingseisen en de verplichte waarschuwingen op het label.
CE · PBM-verordening 2016/425
De CE-certificering bevestigt de conformiteit met de PBM-verordening 2016/425: het kledingstuk is officieel een persoonlijk beschermingsmiddel, beoordeeld en conform verklaard aan de Europese gezondheids- en veiligheidseisen.
Ontdek de Ker Sun UPF 50+-collecties voor dames, heren en kinderen:
Delen: